Jusepe de Ribera

(Lo Spagnoletto)

1591-1652
Spaans/Italiaanse barokschilder

 

 

 

 

De droom van Jacob

Jusepe de Ribera leefde van 1591 tot 1652. Hij kreeg waarschijnlijk onderwijs van Francisco Ribalta in Valencia. Al jong vertrekt hij naar ItaliŽ, waar hij vanwege zijn geringe lengte de bijnaam 'Lo Spagnoletto' krijgt. In Parma leert hij de werken van Correggio kennen, in Rome die van Caravaggio; vooral de werken van de laatste beÔnvloeden Ribera's schilderkunst. Caravaggio's schilderkunst kenmerkt zich door een hevige licht-donker werking, die vaak toneel-achtig aandoet en een dramatisch effect heeft. Deze overdreven licht-donker werking noemen we clair-obscur.

Het vroege werk van Ribera laat zich kenmerken door een dramatisch barok naturalisme, in donkere kleuren, met grote tegenstellingen tussen donker en licht. In 1615 vestigt Ribera zich in Napels, waar hij wordt ondersteund door de Hertog van Osuna, de Spaanse onderkoning van het koninkrijk der twee SiciliŽn. Ook voor zijn opvolger voert Ribera talrijke opdrachten uit.

holy_fam.jpg (99576 bytes)  holyfami.jpg (99429 bytes)  ribera7.jpg (19541 bytes)

De aanbidding der herders (1650) (zie rechter afb.)

Op het stro in de kribbe licht het Christuskind fel op. In vergelijking met de overige figuren is zijn teint rozig en als van porselein. Om Maria heen, die achter de kribbe knielt en tot God bidt, staan drie herders en een oude vrouw, die rechts op de achtergrond strak uit beeld kijkt. Een echte blikvanger is de kleding van de op de voorgrond knielende herder, die als een studie van schaapsvel in verschillende vormen overkomt. Alle figuren blijven in het donker beneden de lijn van de horizon. Aan de hemel verdwijnt de lichtende engel, die de herders op het veld de geboorte van Christus heeft verkondigd. Jusepe de Ribera had in Napels een drukke werkplaats waar hij Italiaanse, Vlaamse en Spaanse kunstenaars aan het werk had. Hij werkte als hofschilder onder de Spaanse onderkoningen van Napels. Van het radicale caravaggisme van zijn begintijd is dit late werk helemaal losgekomen.

Tussen 1620 en 1626 wijdde hij zich aan de grafiek, om daarna het penseel weer op te vatten. Ribera vergaarde grote roem, ook in zijn vaderland Spanje. Toch bleef hij in Napels onder de bescherming van de respectievelijke onderkoningen.

Ribera behoort tot de belangrijkste 17e-eeuwse Spaanse kunstenaars: de Spaanse realisten Diego VelŠzquez en Jusepe de Ribera. Hij schildert vooral religieuze stukken, die stilistisch worden gekenmerkt door een vette, in snelle penseelstreken uitgevoerde schilderstijl. Van Ribera's leerlingen verdient vooral Luca Giordano vermelding.

Na 1632 worden zijn schilderijen helderder van kleur en kiest hij meer profane onderwerpen, waarschijnlijk onder invloed van meesters als Titiaan en Rubens.

De Onbevlekte Ontvangenis (1635)  

Rubera schilderde de Onbevlekte Ontvangenis als onderdeel van een retabel voor het familiegraf in Salamanca van de toenmalige onderkoning van Napels. Deze graaf van Monterrey koos dit onderwerp omdat hij namens Philips IV lange tijd had geijverd voor de aanvaarding van het dogma van de onbevlekte ontvangenis, en hij bij Paus Gregorius XV uiteindelijk het pleit gewonnen had. Maria is daarom niet gekleed in de traditionele rode mantel, maar in een maagdelijk wit onderkleed en blauwe mantel. Het beroemde schilderij is voor Ribera uitzonderlijk licht en kleurrijk, waarschijnlijk ook omdat zijn opdrachtgever een voorkeur had voor de klassieke Romeinse barokschilderkunst.

 

 

Vaklokaal CKV-1 digitale school

Samenstelling bronmateriaal uitsluitend en alleen ten behoeve van het nieuwe vak ckv-1 uit het algemeen deel  voor havo en atheneum.  Meewerken aan deze site? Opsturen via e-mail is voldoende.  Is er zonder uw toestemming en zonder bronvermelding gebruik gemaakt van uw teksten? Onze verontschuldigingen hierover. Laat het ons weten en wij geven een juiste bronvermelding of halen het materiaal van internet. Een financiele vergoeding kunnen wij helaas niet geven.
10/27/2010 last update