Webcam-portretten


Het zelfportret, traditioneel een schilderkunstig genre, heeft zich aan de moderne tijd aangepast. Kijk maar eens op een van de vele internetsites waar je via een webcam een persoon thuis kunt bespioneren. 

  

Ze zijn op diverse tijdstippen gefotografeerd in uiteenlopende kledij of met een huiselijk bloot bovenlijf. Slaperig ingezakt met een biertje in de hand, verleidelijk poserend of peinzend aan het werk. En met op de achtergrond een uitsnede uit het huishouden van de geportretteerde: een boekenkast, een wand met posters, een stukje van een gezellige bank of ondefinieerbare spullen in het halfdonker.

Wie één blik werpt op zo'n rommelig plaatje weet dat het hier om een webcamfoto gaat. Dat komt ook door de houding van de meeste geportretteer den, die net als bij een pasfoto voorgeschreven lijkt te zijn. De persoon zit bij voorkeur aan een tafel die je amper ziet. Hier is iemand duidelijk niet bezig met de kijker, maar met iets anders buiten beeld, en lijkt zich onbespied te wanen. Het is alsof de webcam zonder medeweten van de geportretteerde in de huiskamer is gezet - dat maakt het extra leuk om via zo'n webcamsite bij iemand naar binnen te gluren.

Het gaat hier om een zelfportret. De geportretteerde heeft het piepkleine internetcameraatje eigenhandig geďnstalleerd op een plek in de buurt van zijn of haar computer. De lol is namelijk om die computer te bedienen terwijl je wordt gefilmd. (Dat verklaart ook de zittende houding van veel geportretteerden en het blauwige frontlicht dat velen van hen beschijnt. Dan kun je chatten met andere internetters die jouw foto zien. En je kunt je eigen beeltenis op internet aanschouwen.

Een persoonlijke website op internet biedt een inkijkje in de binnenwereld van de eigenaar. De webcamportretten die daar eventueel op zijn te zien, zijn met zorg geselecteerd. Ze laten zien wat ze zélf de mooiste foto's vinden. Je krijgt toegang tot de hersenpan van de geportretteerde persoon. Want wat op het beeldschermarchief is getoverd, geeft niet alleen een beeld van degene die op de foto's staat, maar ook een zelfbeeld.

Bron: Zelfportretten in cyberspace.Marijn v.d. Jagt Vrij Nederland. no 20/2004


05-03-2007 digischool/bv