Helene Kröller moet al snel het plan hebben gehad de 'woestenij', zoals zij het landgoed noemde, in te richten als een groot landschapspark. Een park, waarin natuur en kunst harmonisch samengaan. Dat blijkt niet alleen uit de monumenten van bouwkunst die er kwamen - Sint Hubertus en het museum voor de kunstcollectie - , maar ook uit de beeldhouwwerken die zij door verschillende kunstenaars voor het park liet maken.
|
|
| Henry van de velde, Steynbank (1923-24). De bank staat op een open plek in het bos, die is vormgegeven als een kerkplattegrond |
Beeldhouwwerken
Zo verrees in 1924 op het Otterlosche zand een monument voor de Zuidafrikaanse boerenleider Christiaan de Wet van de hand van Mendes da Costa. In het nieuwe bos kwam bij het geplande museum een gedenkteken voor president Steyn van Oranje-Vrijstaat en de Steynbank omgeven door beuken, ontworpen door Henry van de Velde. Het beeld de Raadsman van Mendes da Costa, oorspronkelijk voor deze plek bedoeld, staat nu bij Sint Hubertus. Op uitzichtspunten van de heuvelreeks die de Franse Berg wordt genoemd, kwamen eveneens beelden, zoals het Gewei aan de voet van de berg en de Hinde, niet ver van Sint Hubertus, beide van de hand van John Rädecker.
 |
| Panoramafilm gemaakt aan de overkant van de vijver. Klik op de afbeelding om de panorama te starten, hiervoor is QuickTime nodig. Klik hier voor meer informatie. |
 |
| De rozentuin naast Sint Hubertus |
Park
Terwijl de bouw van het museum tot 1937 op zich liet wachten
werd wel aan de parkaanleg gewerkt. Voor Sint Hubertus maakte Berlage de plannen, in nauwe samenwerking met zijn opdrachtgeefster. Aan weerszijden van het gebouw kwamen strakke formele tuinen met rozenperken. Deze gaan over in een landschappelijke aanleg met als belangrijkste element de grillig gevormde vijvers, omgeven door gevarieerde boomgroepen. Mevrouw Kröller won hiervoor advies in op Schovenhorst, een landgoed dat nog steeds bekend is om zijn bijzondere boomsoorten.
 |
|
Berlagebrug over de vijver bij Sint Hubertus
Bovenstaande foto's van Peter Eleveld, Het Nationale Park De Hoge Veluwe
|
Museumtuin
Met de aanleg van de museumtuin ten noordwesten van de Franse Berg, werd begonnen in de jaren twintig, in dezelfde tijd waarin de monumenten geplaatst werden. Uit die tijd dateren het Blauwsparrenlaantje en het grote rododendronbos, waar toen het zeventiende-eeuwse tuinbeeld van Flora stond. Langs een pad met exotische bomen en heesters (nu gerooid) stonden Aziatische beelden. Deze tuin werd de grondslag voor de inmiddels beroemde beeldentuin (1961) achter het in 1938 door Henry van de Velde gebouwde Rijksmuseum Kröller-Müller.
Kort ervoor had het echtpaar hun kunstverzameling aan het Rijk overgedragen, terwijl het landgoed in 'Stichting Het Nationale Park De Hoge Veluwe' was ondergebracht. Zo bleef hun unieke bezit voor Nederland behouden, precies zoals ze dat vanaf het prille begin gewild hebben.
 |
| De Raadsman, Mendes da Costa, 1922-1923. Het beeld is gewijd aan M.Th.Steyn, president van de republiek Zuid-Afrika. Het idee van Van de Velde was de figuur van de raadsman in het algemeen. Het oorspronkelijke idee van Helene was om het beeld te schenken aan Zuid-Afrika, maar daar heeft ze van af gezien en nu staat het op de Hoge Veluwe, foto Rijksdienst voor de Monumentenzorg, 1985 |
Marleen Dominicus-van Soest
)
